Cando penso en Galicia, non penso só nun lugar do mapa. Penso nun xeito de mirar o mundo.
Galicia é néboa e é luz. É o rumor constante do Atlántico, o verde profundo dos montes, a pedra antiga das aldeas e o silencio que habita nos camiños. É tamén memoria: memoria de quen viviu antes, de quen partiu e de quen, xeración tras xeración, seguiu nomeando a terra como algo propio. Este texto nace desa memoria, aínda que hai coñecidos meus que se empeñan en lembrarme que eu non teño nada de galego.
Breogán evoca unha figura mítica que, máis alá da lenda, representa unha raíz profunda da cultura galega. Breogán é símbolo de orixe, de identidade e desa antiga conciencia atlántica que conecta Galicia con historias e pobos que sempre miraron cara ao mar.
Mais este texto non pretende falar dende a historia erudita nin dende a lenda afastada. Pretende falar dende a experiencia, dende o recordo, dende as pequenas escenas que forman a vida dunha terra. Porque Galicia vive nos grandes relatos, si, mais tamén nos detalles: nunha conversa ao solpor, no arrecendo da chuvia sobre a terra, no son dunha campá que marca o paso do tempo ou na lonxanía que doe cando se palpa nesta terra de seca e calor abafante.
Estas palabras son, dalgún xeito, un intento de escoitar. Escoitar o que me din os lugares, o que me din as persoas, o que me di a memoria. E converter esa escoita en palabras.
Quizais por iso o título suxire palabras. Non son só palabras escritas: son palabras herdadas, palabras escoitadas na infancia, palabras que viaxaron con quen emigrou e palabras que regresan sempre, como regresa o mar á costa.
Se Breogán simboliza a orixe, este texto quere ser un eco contemporáneo desa orixe: un pequeno testemuño do que Galicia foi, é e seguirá sendo para quen sente a súa presenza máis alá da distancia.
Porque Galicia non é unicamente un territorio. É unha forma de pertenza.
E tal vez, ao final, estas palabras non sexan só de Breogán, senón tamén de todos aqueles que, dun xeito ou doutro, seguimos sentíndonos fillos desta terra atlántica. (Cando chove por dentro) (Obra completa en galego) (1994-2026)